FOTOGRAFIE - Het jaarlijkse Internationale Fotografie Salon van Knokke-Heist toonde reeds werd van de beroemde fotograaf Peter Lindberg (2000) en Helmut Newton (2001). In die eerste reeks wordt de liefhebber geconfronteerd met de pure schoonheid van de vrouw die model is. Maar daarboven staat de essentiële blessure van de menselijkheid die hen dubbel mooi maakt. Niet echt opvallend, maar pijnlijk aanwezig. Helmut Newton portretteert op de eerste plaats zichzelf en omgeving met object, terwijl zijn modellen de symmetrie van modelschoonheid in zich hebben. Perfecte lijnen die zieltogen in koel bloed.

Die kilte vind je ook in de fotografie van Rineke Dijkstra (Sittard 1959), maar dan niet met als resultaat een gevoelloos temperament in een kale omgeving. Zij is portretfotografe met als hoofdbekommernis het tonen van een lichamelijke eerlijke eenvoud die naast het karakter van het personage ook een allusie maakt op de tijd en het milieu. Op een haarscherpe wijze en vermoedelijk sterk geselecteerd. Zonder anti-iets te willen of te moeten zijn. Zonder voyeurisme, zonder valse schroom, zonder puntige erotiek. Gefotografeerd op het strand met de zee als achtergrond en een flits als aftaster. Op een stoel. In close-up of naakt en pas bevallen van een broos kindje dat ze krampachtig vasthouden. De schoonheid die af en toe jong naar voor komt maakt vaker plaats voor het persoonlijk verhaal van vorm en houding en de kleertjes die soms voor de gelegenheid bovengehaald werden. Het zijn manifeste reportages die eigenlijk heel traag en bezadigd aan je voorbijgaan maar achteraf op je eigen netvlies blijven kleven door die ontvankelijkheid van de personages. En eerlijk want: "Mensen denken dat ze zich op die manier presenteren, terwijl ze tezelfdertijd ook een andere kant tonen. Het is onmogelijk alles onder controle te houden." (Zeer vrij vertaald uit de Portraits catalogus) En dat mag de essentie van haar uitbeelding genoemd worden. Het vastleggen van een houding die spontaan is terwijl ze bijvoorbeeld praat met haar ‘objecten’.

bibliografie:

AAA januari 2002 aaa@sdz.be en www.aaauctions.be

De Morgen 18/04/2001 kunstboekbespreking door Eric Min

Rineke Dijkstra: Portraits. The Institute of Contemporary Arts. Hatje Cantz Verlag, Boston/Ostfildern. Verspreid door Exhibitions International (Expositie catalogus)