Oostende – In ‘Gallerie De Peperbusse’ loopt van 26 januari tot 17 februari de expositie Cartoons van twee ‘pilaren’ uit het cartoonleven in Vlaanderen en van daaruit heel ver over de eigen en de Europese grenzen. Het is met die grenzen dat ze allebei spelen. De ene als merkbaar actief in de wereldfederatie FECO, de andere pertinent aanwezig op alle grote concours, om maar één verschilletje aan te stippen. Hierna volgen twee hoofdstukken over deze expositie

1. de vernissagetekst

2. de biografie uit Kunst-Kontakt van Kunstcentrum De Peperbusse

Ik ben een groot liefhebber van de cartoonkunst, niet om de goedlachsheid die daaraan gekoppeld wordt, maar omwille van het geëngageerd standpunt dat aangenomen wordt. Een cartoonist is een visueel nieuwsmaker. En vooral daaromtrent heb ik de vernissagetekst voor deze expositie geschreven, voorgelezen door mijn goede vriend Patrick Vanslambrouck. Ik bedoel maar: de ene de tekst, de andere de stem.

Ik hoop dat ik geen heiligschennis pleeg wanneer ik voor deze dubbeltentoonstelling cartoons verwijs naar het Museum voor Moderne Kunst en naar het groots project 'Between Earth and Heaven' dat uitblonk door de frisse kijk op de schilderkunst.

De aandachtige kijker zal daar ook gezien hebben dat uit die zeer aantrekkelijke tentoonstelling een sfeer van optimisme waaide. Precies alsof de nieuwe stille kracht van olieverf en acryleen boodschap van blijheid moest meegeven. Terecht - uiteraard – want heel wat van die monumentale stukken waren, naast herkenbaar en figuurlijk, ook inhoudsvol. Een verhaal uit de mythologie, een anekdote uit de eigen actualiteit, een plastische statement tegen het conceptueel modernisme buiten de schilderkunst,... eigenlijk een soort happening waarin de blijde boodschap van de verf opnieuw uitgebazuind werd. Blij maar ook met een spetter cynisme.

Is dat dan niet een benadering van het fenomeen cartoon? De realiteit een andere wending geven.

De ernst verbleekt niet, maar wordt daarentegen versterkt door de vingervlugge tekenaar die met een lijn, zo trefzeker als de eerlijkheid, wijst naar de mens die iets teweegbrengt in een omgeving met of zonder andere levende wezens.

De geschiedenis in geschenkverpakking. Ook de meest zwarte periodes krijgen een lipje. Op het moment van de creatie zijn ze snel en hard, passen voor velen niet in de trend of het drama, maar blijken achteraf de grootste trefzekerheid te behouden. Waar de ernst aanvankelijk afgezwakt leek,

is diezelfde harde waarheid dubbel duidelijk in de chronologie op latere datum.

Sla er gelijk welk degelijk geschiedenisboek op na: zuivere fotografie uit de Magnumreeks staat naast de cartoon.

Mag ik dan: Magnum naast Feco? Maar Magnum staat ook in het Luxemburgse Clervaux te pronken in een waardevol museum opgedragen aan de mensheid. En wanneer komt het cartoonmuseum in Oostende? Dat is de uitdaging voor deze of een andere schepen van en voor cultuur. Hier of elders?

Ik heb redelijk wat ervaring met de bespreking van allerlei plastische formules, maar het benaderen van cartoons is delicaat. Zeker in het geval van de hier gepresenteerde werken van Ronald Libin (BING) en Luc Descheemaeker (O-SEKOER). Beiden hebben ze de grote tekentechnische vaardigheid. Beiden putten uit de historische en menselijke actualiteit.

O-SEKOER is fijngevoelig, mild, klein, glimlachend. Spits, gewaardeerd en met een stroom prijzen die over de kade van de eenvoud stromen. Men kent hem overal en men wil hem met alles vereren.

Precies het thema van de scherpste cartoon die hij nog moet maken. Om hulp roepen voor de aanklevers. Of precies niet, want hij is selectief.

BING is hoekiger, scherper in een duidelijke omlijning die durft pijn te doen. Je kan ook vaak denken dat die vereenvoudigde stijl de inhoud matter zal maken. Helemaal niet: de uitzuivering van de tekenlijnen tot een essentieel minimum is nog net voldoende om de pointe te behouden.

Het is dan aan de kijker de groteske houding van de zich overschattende mens in de juiste maat te horen.

Ik hou het kort. Het aflezen van de cartoons vraagt te veel tijd. Aan u nu de studie.

(volgt heel binnenkort)