1. Het idee voor specifiek dit kunstwerk circuleert al een tijdje in het stadhuis. Het initiatief komt van de burgemeester en is gebaseerd op de 1% regel. De burgemeester vraagt aan de conservator een suggestie van kunstenaar. Zijn voorstel voor Herlinde Seynaeve is gebaseerd op haar vakkennis, niet op haar naam en faam. Dat heeft, nog steeds volgens de conservator, het voordeel dat het beeld jong en onbevooroordeeld zal zijn, want een gekend beeldhouwer zet de inspiratie al snel naar zijn eigen hand.

2. Mijn bezwaren - zonder (!) afbreuk te doen aan het totale werk (!) - ivm de te korte sjaal of mijn inhoudsadaptatie door de zittende houding zijn het resultaat van de grenzen aan de technische realiseerbaarheid of haalbaarheid van het beeld. De realistische uitwerking was technisch (en binnen de financiering?) niet mogelijk. Herlinde Seynaeve meldt zelf: "De sluier werd verkort om vandalisme tegen te gaan. De artistieke vrijheid wordt immers altijd ingeperkt uit praktische overwegingen."

3. De opdracht was heel duidelijk: maak een beeldhouwwerk dat gebaseerd is op dat specifieke schilderij van Spilliaert. Herlinde Seynaeve: "Umbra is geïnspireerd op het schilderij ‘Duizeling’ van L. Spilliaert. Het is een vertaling van het schilderij maar geen exacte kopie."

In die zin zijn mijn bezwaren gedocumenteerd en in principe theoretisch weerlegd. Het kon en het mocht niet anders. Over de vraag of er geen andere oplossing was, doen heel veel rancuneuze maar minstens evenveel opbouwende voorstellen de ronde. In die zin stuur ik Herlinde Seynaeve een bericht waaruit volgende algemeen interessante passages:

"Ik vind het heel moedig dat je de opdracht hebt aanvaard en ik begrijp heel zeker dat zo’n ‘permanent’ werk angstige nachten heeft gekost... Ik zie dat de intenties er zijn, dat de artistieke kracht kan groeien, maar ik vind ook dat men je te vroeg zo’n opdracht gegeven heeft. Veel van de collega’s beeldhouwers hebben hetzelfde gevoel. Enerzijds moet jong talent kansen krijgen, maar ze vinden ook dat ze je die kans te vroeg gegeven hebben.. Ik heb niet geluisterd naar dat paar rancuneuze amateurs maar wel naar de (semi) professionelen die zien hoe zo’n beeld ontstaat.

De trap vertelt Spilliaert, Umbra vertelt Herlinde Seynaeve. Twee tegenstellingen die een verkeerd totaalbeeld maken. Maar leg dat de mensen maar eens uit."

Rest nu nog: wie maakt de omkadering van zo’n opdracht? En kunnen de mogelijk opbouwende ‘beeldende’ suggesties van de Culturele Raad niet heel doeltreffend zijn?

Een vraag voor de dienst cultuurlokaal (www.cultuurlokaal.be)

1. Het cultuurpact verplicht elke overheid gebruikers en ideologische en filosofische strekkingen te betrekken bij het cultuurbeleid. Op lokaal vlak betekent dit dat de gemeente voor zowat alle belangrijke beslissingen (bv aankoopbeleid kunst) het advies van de cultuurraad moet vragen.

2. De gemeenteraad kan dat advies trouwens rustig negeren en hoeft alleen te motiveren waarom het advies niet gevolgd wordt.

Daarover Marc van Mechelen van cultuurlokaal:

"Het is verdedigbaar of zelfs lovenswaardig dat de gemeentelijke overheid een kunstwerk installeert op de dijk. Er is blijkbaar onenigheid over de opdracht/de keuze van de kunstenaar. Het gemeentebestuur is volgens het cultuurpact verplicht de cultuurraad te betrekken bij de voorbereiding en uitvoering van het cultuurbeleid. Daar kan je m.i. op staan om een officiële vraag te stellen. Maar zoals je wellicht weet: de cultuurraad heeft adviesrecht en de gemeente kan rustig (maar gemotiveerd) afwijken van het advies."

Ik ben ervan overtuigd dat deze tekst een vervolgt krijgt.