1. Achtergrond

Oostende voor Anker® wordt voor de derde keer hét Festival van de Authentieke scheepvaart, het varend maritiem patrimonium en de Noordzee. Na een bescheiden eerste editie en een succesrijke tweede editie met 60 schepen en 200 000 bezoekers, heeft Oostende voor Anker® 2002 als belangrijkste voorjaarsevenement van de Belgische kust, de wind volop in de zeilen. Het combineert een hoge toeristische populariteit, benadrukt het maritieme belang in een historisch kader en biedt de aanverwante zilte cultuur een uitzonderlijk forum. Het opent ook een figuurlijke doorgang tussen de stad Oostende en haar haven.

Op een maand vóór het festival zijn 103 schepen ingeschreven en is het grondplan van het Stationsplein en het St Petrus- en Paulus plein volgetekend. Bovendien zal het stadscentrum in de scheepvaartsfeer baden met versiering, tentoonstellingen en optredens. Het lijkt verder wel of gans de maritieme wereld die aan de Noordzee grenst er alles aan doet om erbij te zijn.  Anders dan de andere zeilevenementen die het accent op een commerciële attractie legt, maakt Oostende voor Anker® plaats voor het in de vaart houden van het erfgoed en de sfeer uit het begin van de scheepvaart op en langs de Noordzee. Weliswaar zonder de toekomstgerichte perspectieven zoals de passagiersvaart uit het oog te verliezen.

De cultuurdienst van Stad Oostende lanceert naar aanleiding van Oostende voor Anker® Oostende & Co.  De langverwachte tentoonstelling over het heftige maar korte succes van de Oostendse Compagnie, die van 1715 tot 1735 een handelsvaart op Indië en China onderhoudt. Deze als NV gestructureerde maatschappij – rederij, ook bekend als ‘La Compagnie des Indes’ lost de eerste lading van kruiden, zijde, katoen en exotische houtsoorten in 1720 te Oostende maar moet snel worden stopgezet om diplomatieke redenen. Nochtans bezorgen de Vlaamse zeelui de tot dan toe kleine en eigenzinnige havenstad naam en faam en brengen ze ongekende welvaart tot diep in het binnenland.  In deze tentoonstelling mag je als bezoeker mee op een avontuurlijke reis naar Oost-Indië zoals vele Oostendse zeelui die ervaren hebben tijdens de 18 eeuw. Mocha, Surate, de Gangesdelta en Kanton vormen de favoriete bestemmingen. .

Oostende & Co loopt verder tot 29 september 2002.  Tijdens Oostende voor Anker® wordt de tentoonstelling in de Venetiaanse Gaanderijen officieel geopend. Ze toont alle -en dus ook de maritieme- aspecten van een multinationale zeegaande handelsonderneming zonder weerga. Enkele van de deelnemende schepen aan het festival refereren overigens naar die glorierijke tijd. Het bezoek is gratis voor alle Oostende voor Anker® bemanningsleden.

Het is mede door Oostende voor Anker® dat zowel de massaal toegestroomde toeristen (200 000 vorig jaar) als de lokale bevolking hun haven en de daarbij horende maritieme cultuur van scheepvaart ‘naar en uit den vreemde’ maar ook de visserij over de Vlaamse Banken of de beschutte wateren herontdekken. Ook het Autonoom Havenbedrijf Oostende heeft de drempelverlagende werking van het festival erkend. De Oostendenaars zullen zich door Oostende voor Anker® dichter betrokken voelen bij ‘hun’ havens en de positieve aspecten qua tewerkstelling en aanbreng van verblijfs- en ferrytoeristen, kortom, welvaart.

Deze combinatie van evenement waarin ook de plaatselijke belangen en bevolking maximaal betrokken zijn, leverde in 2001 de organisator, de bvba QuantaMare, de Gouden Zandkorrel op. De enige prijs die voor een toeristische verdienste aan onze kust wordt uitgereikt.

De laatste windjammer in actieve dienst als absolute publiekstrekker  Het grootste zeilend opleidingsschip ter wereld reserveerde een ligplaats aan de cruisekaai. Dank zij een hele rits van garanties komt dit voormalig vrachtschip dat door de Russische overheid tot schoolschip werd omgebouwd naar Oostende. Het zal aan de kant van de commerciële haven aan de cruiseterminal liggen, de enige plek waar bezoekers gemakkelijk kunnen komen en waar voldoende ligruimte is voor deze viermastbark.

Onmiddellijk na WOI bestelt P.A.Vinnen, een van de grootste Duitse rederijen, een viermastbark om de handelsvaart over de oceanen herop te starten. Het moet de eerste viermastbark worden met een hulpmotor, de overgang van zeilvaart naar motorvaart is in volle gang. Hoewel, de ontwerpers maken er het fijnste zeilschip van haar tijd van. In 1921 loopt de Magdelene Vinnen van stapel als eerste schip van de nieuwe handelsvloot. En gelijk ook het grootste. Het schip zeilt met vele soorten vracht de wereld rond en meert meerdere malen in België aan.

In 1936 verkoopt de reder het schip aan de Norddeutsche Lloyd die het als opleidingschip laat ombouwen, genaamd Kommodore Johnson. Op 3 en 4 maart van 1937 moet de bemanning onafgebroken werken om het schip van het kapseizen te redden. De vracht is in een orkaan ter hoogte van de Azoren gaan schuiven. De dag vóór WOII uitbreekt, meert de bark weer in Duitsland aan. In 1945 dragen de Britten het over aan de Sovjet Unie als oorlogsretributie.

Het is de Russische marine die het schip in gebruik neem als Georgij Sedov, naar de Noordpoolreiziger. Met de jaren wordt het schip goed onderhouden. Het hele tuigage wordt volledig vernieuwd volgens de originele plannen. Onder volle tuigage staat er 4192 vierkante meter zeil op, verdeeld over vier masten en meer dan dertig zeilen. Het maakt oceanografische onderzoekstochten terwijl jonge marineofficieren worden gevormd. In ’66 gaat het schip over naar het Sovjet Ministerie voor Visserij. Sinds 1991 is het schip van de visserij afdeling voor de Staatsacademie van Moermansk die in 1996 een Technische Staatsuniversiteit wordt.

Naast de opleiding van jonge zeelui, neemt de Sedov vandaag ook particuliere cadetten en passagiers mee, om o.m. deel te nemen aan de zeilraces voor dit soort zeilende kathedralen. Er staan elf Tall Ships Races in het logboek plus de Columbus Regatta en ze won twee keer de Kaap Hoorn Trofee voor het snelste schip in haar klasse. In wat voor haven ze ook haar vlag laat zien, steeds is het een waardige ambassadrice.

Voor het eerst zijn er ook Thames Barges van de partij, de Mimosa en de Victor. De beroemde zeegaande vrachtscheepjes met zijzwaarden, geschikt voor de Theemsmonding maar die ook vracht tot bij ons brachten. Zo komt ook de Matthew, het schip dat de eerste kolonisten in de 15^de eeuw naar New Foundland bracht. De Astrid, een geklonken ijzeren brik heeft nog als vissersschip gezeild. Andere typische zeilende vissersschepen zijn de haringloggers Lotos en Iris en de Excelsior. De twee eersten zijn intussen omgebouwd tot passagiersschepen.

Voor liefhebbers van de werkpaarden van de zee komen de stoomsleepboot TID en de haast tachtig jaar oude slepers Johanna, Kent, Dirk en Gar.  Typisch zijn ook de Dunkirk Little Ships, de met zorg onderhouden kleine motorjachtjes die de Engelsen hebben ingezet om hun troepen, in het begin van WOII terug naar Albion te halen van op de stranden rond Duinkerken. Ook de Havengore heeft een link met de oorlog: het was het statieschip dat de doodskist met Winston Churchill over de Theems naar zijn laatste rustplaats voer. En dat het niet alleen peis en vree is getuigen het fregat Grand Turk dat weer in het Mercatordok aanmeert, terwijl de hedendaagse marine meer vreedzame opleidingsschepen als de tweemaster Zenobe Gramme uit Zeebrugge, de topzeilschoener Belle Poule van de Franse Marine en de barkentijn ORP Iskra van de Poolse marine afvaardigt.

Uit onze contreien komen de Blankenbergse Scute, de St.-Pieter, de houten schoener uit Boom, de Rupel, een origineel zeilend visserschip D’n Bruynen en talloze klassiek jachten en voormalige werk en visserschepen en klassieke jachtjes.

3. Doe mee, kom varend

Er zijn nog enkele plaatsen over voor klassieke jachten en authentieke schepen. De voorwaarden tot deelname zijn eenvoudig: ofwel gaat het om gerestaureerde of gerepliceerde historisch waardevolle vaartuigen (zeil-, stoom- of motor - werk of vissersschepen) ofwel om klassieke jachten van meer dan 49 jaar oud of naar replica’s van historisch belangrijke schepen. Voorkeur gaat naar hout en staal als bouwgrondstof.

Alle schippers moet vooraf inschrijven ofwel via de website (www.oostendevoorAnker®.be) ofwel via gefaxte aanvraag ( zie coördinaten onderaan).

De voorlopige lijst van de (tot 01/04/02) ingeschreven schepen vindt u op de website. Er komen er nog alle dagen bij. Waaronder nog meer ‘big boats’ uit de A klasse. Er is druk overleg met de VCM (koepel van behouds- en erfgoedverenigingen) om de pakweg 35 organisaties op een interesse wekkende manier aan het publiek voor te stellen. Er wordt een vloottocht georganiseerd van ronde- en platbodems, oorspronkelijke vissersscheepjes uit de Scheldedelta. Zij zouden over de binnenwateren langs Gent en Brugge komen. Ook Nederlandse verenigingen, waaronder die van de vooroorlogse bakdek-motorjachten, buigen zich momenteel over de vaarkaarten.

In het Mercatordok komt een grote vloot kleinere schepen: aken, tjalken, visserskottertjes, klippers, ...en zo meer.  Veel van de aanwezige schepen zijn tijdens het festival gratis te bezoeken.

Langs de kaaien worden demonstraties gehouden van ‘authentic divers’ volledig in de stijl van Kuifjes jacht op de schat van Scharlaken Rackham en de ‘marines’ uit de achttiende eeuw. Ook het Belgische ‘Corps de Torpilleurs’, de mariniers van tussen de twee wereldoorlogen, mogen niet ontbreken.

5. Informatiebalie, een scheepskoffer voor alle nieuwsgierigen

Informatiebalie Oostende voor Anker® staat op het Stationsplein en is een wegwijzer voor het publiek als voor de bemanningen.  Je kan er inschrijven voor de zee-excursies

Er is de officiële Oostende voor Anker® kleding verkrijgbaar zoals T-shirts of pull’s en een uitzonderlijke verzameling van 6 postkaarten met zichten van Oostende, klassieke schepen en diverse sfeerbeelden verkocht aan 3 euro. De genummerde oplage is beperkt met een uitgifte van 500 exemplaren. Een initiatief van Foto Tropic.

Het Oostende voor Anker® Logboek (programmaboek) aan 3 euro met een uitéénzetting van het gehele programma en de beschrijving van de deelnemende schepen.

Vóór het station komt een Zeedorp, de focus van wat de natuur aan onze kust te beiden heeft. Hier kan je de zee beleven; rondspeuren in aangespoelde schatten aan de vloedlijn, meelopen met wandelende duinen, genieten van het lekkers uit de zee….. het smaakt beslist naar meer. Tal van interactieve computergestuurde voorstellingen, diapresentaties en posters zijn de vensters op onderzoeksinstellingen , universitaire laboratoria, educatieve organisaties en verenigingen met een zwak voor de zee.

Daarnaast komen onze maritieme erfgoed organisaties aan bod. VCM, de Vlaamse Contactcommissie voor Monumentenzorg heeft zeer onlangs de rol van overleg- en informatieplatform opgenomen voor niet minder dan 35 maritieme erfgoed en behoudsorganisaties en verenigingen. Zij staan vooral in voor onze Varende Monumenten. Waaronder de scheepstimmerbedrijven De Leie uit Gent, scheepswerf Jan Vandamme en twee tewerkstellingsprogramma’s: Loods 13 met scheepsambachten en de v.z.w Archonaut. Deze twee verenigingen herstellen en bouwen klassieke schepen met werklozen en worden door de VDAB gesteund. Schepen op het droge: gerestaureerde houten jollen en Draken o.m. van de Royal North Sea Yachtclub., en de Carolus Quinto -een Bantry Yole- een houten roei- en zeilboot die als jongerenopleidingsproject in 2000 vijfde eindigde in de Défi des Jeunes Marins.

Afgaand op het enthousiasme zullen deze zeker niet in de schaduw staan van de Britse en de Franse erfgoed organisaties. De Bretoenen stellen het festival van Douarnenez voor dat ook door niet kenners aanzien wordt als de belangrijkste haven waar de revival van de traditionele zeilende scheepvaart vijf en twintig jaar geleden begon. Uiteraard horen hier ook de originele boten, bootbouwers en de specifieke ambachtslui in actie thuis.

Het is ook The Historic Sail Centre, een tentoonstelling over het behoud van de dokken waarin de zeilende oorlogsbodems werden gebouwd, de zeilende kust vrachtvaart, de scheepstypes die in de Theemsmonding visten en het graafschap Kent. Brits paviljoen met o.a the British Toerist Authority (BTA), Landrover en de Maritiem musea van Hastings, Chatham, Ramsgate, enz.

De Belgische Marine kan niet afwezig zijn. Zij belicht de communicatie vroeger en nu, maar geeft informatie over toekomstige carrièremogelijkheden in de infosermibus. Op donderdag en vrijdag zet de Marine rockband Sea Witch de toon.

Aan het onthaal van de bemanningen wordt veel aandacht besteed, Oostende voor Anker® heeft ook iets van zien en gezien worden. Voor velen de unieke gelegenheid om contacten te leggen met de diverse organisaties en het grote publiek. Speciaal voor de bemanningen komt er op het stationsplein de spiegeltent, waarin ook een bemanningsfeest plaats heeft.

Het Station en de Hoverspeedterminal bieden samen met de Cruisekaai een extra aantrekkingspool aan Oostende voor Anker®.

Stellen de modelbouwverenigingen van Hofstade, Oost-Vlaanderen en Brussel hun mooiste, fantasierijkste of natuurgetrouwe modellen tentoon. Bouwers leggen het publiek graag uit hoe ze werken. In totaal worden er niet minder dan 150 modellen tentoongesteld. Ook het visserijmuseum van Oostduinkerke, gekend om haar professioneel maquette-atelier, toont een deel van zijn rijke maritieme collectie.  De scheepvaartpolitie heeft daarnaast een informatiestand.  Het Terminushotel maakt een gedeelte van het classicistische stationsgebouw.  Een aantal kunstenaars, waaronder zeeschilderes Jasmina Defloor en graficus Philippe Vanthournout stellen er hun prachtigste werk tentoon, naast meerdere modellen van de modelbouwclub Hofstade en een uitzonderlijke collectie authentieke Marineuniformen van J.Geldhof.

Vanaf het perron kan op zaterdag en zondag de stoomtrein het publiek van en naar Brugge vervoeren. De NMBS – partner van Oostende voor Anker®- stelt er ook klassiek en modern rollend materiaal op, waaronder het nieuwe M6 rijtuig.

8. Tentoonstellingen – markten - voorstellingen

Het St.- Petrus en St.-Paulusplein is als vanouds de standplaats van een wervelende maritieme brocante, tweedehands en antiek markt. Echte liefhebbers hebben hun weg gevonden naar de tientallen kraampjes en paviljoententjes met origineel scheepsantiek maar ook de snuisterijen van de zee. Particulieren die hun bakskist of andere bootkelders hebben leeggemaakt zijn eveneens welkom en kunnen gratis standruimte reserveren.

Daarnaast prijkt het Hoegaarden Oostende voor Anker® café waar ook de Oostendse Visbakkers van het lekkers uit de zee laten proeven.

Het Bengaalse Rahjans Orchestra brengt op zaterdag een voorstelling in de Dekenijkerk afgewisseld met shanties. Dit er ere van de Bengaals Oostendse betrekkingen die teruggaan tot in de tijd van de Oostendse Compagnie.

Qua muziek kan het niet stuk. Op diverse plaatsen worden voorstellingen gegeven van heuse haven- en zeemansmuziek, waarbij Lucie Loes vanzelfsprekend in haar thuishaven niet kan ontbreken.

Ook het Museum voor Schone Kunsten gaat te water.

De mooiste marines, visserstaferelen en stillevens met vis uit het museum maar ook een prachtige verzameling RMT schilderijen worden samengebracht in de Emile Molenaerzaal: Museum voor Anker®  is open van 23 tot 26 mei, dagelijks van 10 – 12 uur en 14 – 17 uur. De toegang is vrij. Nieuw is de uitzonderlijke verzameling van scheepsmodellen en schilderijen van Jef de Brock voor de eerste klas vertrekken van de Oostende ferries ofte ‘maalboten’. Een eerbetoon aan de veerdiensten van de Regie voor Maritiem Transport.

In de gang van de luisterzaal (feestpaleis) organiseren de Belgische Marine Schilders en de Royal Society of Marines Painters -afdeling Kent- een tentoonstelling van marines van niet minder dan 18 schilders.

De schoolschip Mercator en het museum voor de Ijslandvisserij -De Amandine- vragen een speciaal Oostende voor Anker® reductietarief voor bezoekers. Het aquarium op de visserskaai is gratis te bezoeken.

9. Oostende voor Anker® educatief

Tijdens de weekdagen van donderdag 23 en vrijdag 24 mei wordt een educatief programma aangeboden aan het onderwijs. In samenwerking met de vzw. Horizon volgen scholieren tweede graad basisonderwijs een parcours. Op geregelde plaatsen zullen monitoren en (amateur) acteurs de leerlingen inwijden in de geheimen van ambachtelijke scheepsbouw, het leven aan boord, navigatie-elementen, het belang van de zeilvaart en de ontwikkeling van de haven van in Oostende. Er is een tekenwedstrijd en wedstrijd voor de best in maritieme stijl verklede klas.  Scholen kunnen vooraf inschrijven via het organisatiekantoor. Coördinaten onderaan dit persbericht.

Leer zeilen met de Koninklijke North Sea Yacht Club

Doorlopende zeilinitiatie en matchracing op zaterdag en zondag op zwaardboten zoom8, mini american’s cuppers en optimisten. Doorlopend informatie over leren zeilen op een J24 type sportboot en info over het totale lessenpakket georganiseerd door de zeilschool van de RNSYC.

Het publiek kan met diverse schepen meevaren. Boek uw plaats via het QuintaMare organisatiekantoor voor een tocht met een van de schepen naar of van Oostende voor Anker® of scheep in tijdens het festival. Speciaal voor bedrijven of grote groepen zijn er kant-en-klare of naar maat samengestelde gastvrijheidsarrangementen. Zoals: met de Hoverspeed ferry naar Engeland, bezoek aan maritieme sites, overnachting in hotel en meevaren met de Grand Turk naar Oostende.Kostprijs voor individuelen : 20 euro per volwassene en 15 euro per kind:  Reservatie telefoonnummer: 0486/729073 of via fax 059/702251

Ook met de Blankenbergse Scute, de St Pieter kunnen zeetochten gemaakt worden, of met enkele impressionante andere zeilende deelnemers. Een andere manier om deel te nemen is het Hoegaardenspel.  Bezoek meerdere Oostendse kroegen en bij iedere frisse Hoegaarden krijg je een deel van de bekende achthoek. De in elkaar passende puzzel kan je inruilen tegen typische cadeaus bij de infobalie op het stationsplein. Dit spel is alleen tijdens Oostende voor Anker® geldig.

Voor minder zeegaande zeilers is er het Oostende voor Anker ® hotelarrangement van Toerisme Oostende

Speciaal weekendarrangement in diverse hotelcategoriën.

Informatie via info@toerisme-oostende.be

Nog even benadrukken dat het publiek Oostende voor Anker® gratis kan bezoeken. Vele van de deelnemende schepen zijn in de namiddag eveneens open voor het publiek.

Gedeelten van het programma en beschrijving van de deelnemende schepen is ook te vinden op www.oostendevoorAnker.be

Illustraties voor gebruik in de media zijn op eenvoudige aanvraag verkrijgbaar bij de persverantwoordelijke Pit de Jonge – Ship to Shore.

E-Mail: pit.de.jonge@@skynet.be of bel: 0475 902 524

Partners

- NMBS – De Lijn – Hoverspeed Ferries – Belgische Marine - URS sleepdiensten -

- Haven van Oostende - Koninklijke North Sea Yacht Club -

- Kamer voor Handel en Nijverheid –

- Het Laatste Nieuws –

- Coca Cola –

- Hoegaarden –