1. Het verstoorde dorp 2000 (1)

Leffinge: Er is veel, heel veel volk uit alle straten en wijken van Het Dorp. Een air van ernst en kennis van zaken golft over de grijze hoofden. Velen hebben de tweede oorlog van de vorige eeuw zelf meegemaakt.

Een air van tijd waarin de verre herinneringen meer over de toekomst van mensen vertelt en waar afscheid de hoofdtoon draag. Afscheid in de politiek na de zoveelste democratische verkiezing sedert 1945 en maar handjes schudden en de vermoeide ongeschoren pastoor stil aankijken op zoek naar zijn herinneringen. Een air van het grote geheim waar Vlaanderen blijft mee kampen. Dat van de ‘zwarte’. Stilte in de zaal, gefrons en begrip want iedereen – buiten ik dus – weet blijkbaar over wie het gaat. ‘Delicaat’. Bruin zijn is hedendaags. Postmodern? Of dwars tegen het vrije postmodernisme ontstaan als mijlpaal nummer zoveel van de lange Boulevard Onbegrip.

De tweede wereldoorlog en de Oostendenaars die uitgehongerd schooien om wat aardappelen en misschien een eitje. Alstublieft? Met de fiets in een bocht om het vliegveld, soms verdoken in de droge gracht bij de dorpshoeve omdat die donkere vliegtuigen vingervlug met kogels ratelen naar alles wat beweegt en geen vogel is. Dezelfde aanvliegroute die de sportvliegertjes nu gebruiken rondom Het Dorp. Even zelfzeker maar met een ander zicht op de rijpe granen. Geen industriezone, geen Camping Kalkaert of Seashopping. Eigenlijk mooier maar met hier en daar een plas rode dood. Achter de duinen dobbert streng bewaakt de haringvloot. Honger wandelt langs een zeedijk vol lege villa’s en hotels. De deftige dames en heren schooien hun zilverservice leeg in elke dorp zoals Het Dorp. ’t Lief van mijn moeder, die haar dan nog niet kent en dus ook niet weet dat ik zijn zoon zal zijn, drinkt iedere dag verse Engelse melk achter de verboden horizon. Oostende heeft geen boeken meer. De bibliotheek is sedertdien blijven branden.

Omdat zoveel archiefmateriaal van voor die oorlog verdwenen is in een gloeiende bol fosforvuur. En daarom dat men sedertdien zo snel de tijd in haar geschiedenis wil bijhouden. Tot in het absurde gaan sommigen mensen de vorige seconde in een koffertje of in lange rekken bewaren. Achteraf is dat de gedroomde bron voor de historicus en de heemkundige. Met dat verschil: historici luisteren naar elkanders academische lezingen; heemkundigen wegen alleen de materiële geheimen en blinken uit in collegiale afwezigheid. Niets nieuws onder de zon.

Een prachtig boek dus want alles wat ik voel vóór ik het lees, vind ik aangehaald terug in de vreemde bladzijden van Het Dorp. Het is geen leerboek geworden, geen saaie opsomming van data en chronologische gebeurtenissen maar een bundel rijke informatie over één welbepaalde periode uit de boeiende geschiedenis van dat ‘kleine dorpje achter Oostende’

En ik beken dan graag dat Leffinge helemaal niet ken. De huizen waarlangs ik dagelijks wandel zijn onbekenden waarin geluk en drama’s tot boek geworden zijn. In de tijd van schrik en verraad was Leffinge een microkosmos wereldgeschiedenis waar zowel vluchteling als bezetter onrustig meestroomde met de tijd en het kanaal van zee naar zee.

De rijkdom van dit boek van Jean-Marie Barra ligt ook in de structuur die hij, waarschijnlijk samen met de collega’s heemkundigen, opbouwt over de thema’s. Logisch, want ieder hoofdstuk is het verslag van een bundel documentatie en informatie. En dat betekent ook dat er nieuwe hoofdstukken kunnen bijgevoegd worden. Of dat reeds bestaande details uit het leven van het Verstoorde Dorp zonder zorgen uitgepluisd kunnen worden.

Dit zeer ruim werk vraag nu alleen nog een trefwoordenlijst, maar dat is weerom een monnikenwerk waar we graag op wachten.

Tenslotte herleeft in mij de heemkundige of de liefhebber van geschiedenis, land en volk, wanneer ik op pagina 105 en 110 herinnerd wordt aan de bescherming van de twee bunkers met omgeving in de Fleriskotstraat.

Het is dankzij de inzet van mensen als Jean-Marie Barra dat dit dorpje dat een rijke geschiedenis heeft dan de hoofdmoot Middelkerke nu al kan bogen op een steeds grotere lijst beschermde monumenten: nu ook het klein en goot Kalkaertsleen (Kalkaertweg 10 en 12), ’t Brouwerijhof aan de Lege Weg, hoevegebouwen aan de Zevekotesteenweg 6 en het Duits Mausoleum op de gemeentelijke begraafplaats. (3)

Ondertussen verscheen van Roger Van der Heyde het ‘Memorieboek van Leffinge’ (4) Uit de aankondiging komt volgende passage:

"Een beknopte samenvatting van feiten en gebeurtenissen, zowel uit het verre verleden als uit de 20^ste eeuw, van het oprichten van feesten van genootschappen, comités, sociale groeperingen, ontspanningen, vrije tijdsbesteding, tot kunstuitingen, vooral muziek, schilderkunst; tekenkunst.

In deze 630 memorierubrieken zit alles vervat wat de (oud) Leffingenaren en belangstellende streekgenoten dienen te weten of graag zouden vernemen, en ook nog heel wat ‘dingen’ die zij nog niet eens vermoeden.

Heel actuele Leffingenaren staan erin vermeld, zowel als hun ouders, grootouders, voorouders en/of verwanten, en ook nog mensen onrechtstreeks bij Leffinge betrokken, samen 989 namen volgens het personenregister achteraan. Het zakenregister telt 3132 onderwerpen, ..."

Een belangrijk naslagwerk dat aangevuld moet worden met de documenten van zoveel mogelijk "Leffingenaren".

Ik bedoel maar: alleen samen wordt de lokale geschiedenis boeiend.

André BAERT (02-11/2001)

(1) Boekvoorstelling van 22 december 2000

(2) "Het Verstoorde Dorp: Leffinge 19389-1945" door Jean-Marie Barra, Uitgave Heemkring Graningate 2000.

(3) Artikel vermoedelijk uit Het Laatste Nieuws 26/01/2001

(4) Roger Van der Heyde, Torhoutsesteenweg 35 b 1, 8400 Oostende, 059/50.35.99.  Geef uw adres en uw wordt op de hoogte gehouden van de volgende publicaties.