Gallerie De Peperbusse : 10/05/03 - 01/06/03

Willie COOLS tekeningen

Kunststudies :
- Academies van Lier, Berchem en Antwerpen : tekenen en schilderen
- Tot september 1988 leraar aan de Academie van Lier
Tentoonstellingen :
- Exposeert sedert 1964

Alleen de lijn is bepalend

Het verschil tussen lijn en lijnstuk is wat de wiskunde zegt en oplost bij de eerste les. Verleng in uw hoofd het lijnstuk oneindig. De lijn ontstaat. De lijn is in wezen oneindig. Het is een concept zonder betekenis. Daarom ga ik, paradoxaal genoeg, de lijn definiëren als lijnstuk.

De lijn is bepalend in het oeuvre dat ik tentoon stel. Ik hou van de lijn. Alleen de lijn zegt exact waar de figuur begint en eindigt. Ze omlijnt de figuur. Bakent ze af. Ik kras de lijn in een koperen plaat. Dat is een zeer zware bezigheid. Ik moet op de juiste plaats krassen en daarbij ook nog zeer diep. Het is vooral de braam die uit de groef oprolt, die het belangrijkste is. De braam geeft een extra demensie aan de in één ruk getrokken groef. Ze bepaalt de breedte en de variatie in de zwart afgedrukte lijn.

Onder de hoge druk van de etspers breekt de braam af. De kracht van de lijn is gebroken. De droge naald-groef is versleten en vervaagd. Dat is het noodlot dat de plaat onbruikbaar maakt.

(Willie COOLS 2003)

Cools beeldt de vrouw uit maar maakt ook speelse verwijzigen naar de man-vrouw verhouding. Boeiend figuratief, maar wel vrij in de uitvoering en vol afwisseling.

Het is duidelijk dat het etsen voor de kunstschilder Cools een manier is om zich iets meer te 'beheersen'. In tegenstelling tot zijn eerder vlugge, spontane en zelfs impulsieve ontlading waarmee hij zijn composities in felle kleuren opbouwt -al blijken die bij nadere beschouwing toch ook erg zorgvuldig voorbereid en in elkaar gezet- vereist de techniek van het etsen geduld en werken in stadia. Het resultaat valt nog af te wachten, al kan de graficus altijd na een proefdruk corrigeren en bijwerken. Zo ontstaan ook wel variaties bij de verschillende afdrukken, en dat maakt het alweer boeiend.

Voor Cools is het een andere manier van werken. Het is een aanvulling bij zijn grote schilderijen waarin hij zich spontaan uitleeft en zijn gevoelens de vrije loop laat. Het formaat van de ets is kleiner, het vergt veel concentratie en discipline.

Hoe vurig hij kleuren op papier uitsmeert en figuren neerzet, vaak kronkelend door mekaar bewegend in een compositie die een beetje afstand vraagt om die zee van lagen kleur, golven van beweging te bekijken en in ons op te nemen, des te aandachtiger moeten de etsen worden bekeken met een hart voor juist die fijnheid en gevoeligheid van de pure lijn, de zuivere en directe taal van het zwart dat nog naar inkt ruikt, de penetratie van de inktlijnen op het zachte papier en de afdruk van de rand van de etsplaat.

Etsen laat experimenteren toe, het uitproberen van ideeën en dat is wellicht de reden waarom Willie Cools met die etsen soms vooruit loopt op zijn schilderijen. In de etsen van de voorbije jaren weet hij effecten te bereiken met die 'sobere' middelen die hem ter beschikking staan en is hij erin geslaagd de uitdaging om te buigen tot een erg persoonlijke schriftuur, een taal die naar de diepte reikt, de kern van de dingen. Een taal die ons beroert en bewondering afdwingt.

Hij werkte mee aan de door de groep Arena in 1991 in Gent uitgegeven map "Strategie" en liet in 1996 de bibliofiele map "Vrouwen" verschijnen, eveneens in Gent. Zijn belangstelling voor het etsen komt ook goed tot uiting in het boek "Toen viel te toren", een uitgave van Vita in Zingen, waarin het opgenomen grafische werk met zijn essentiële, krachtige en tegelijk gevoelige lijnconstructie een overtuigende aanvulling betekent bij het werk in kleur.

Het is wellicht niet overdreven te zeggen dat Willie Cools die lijnen, puur en sensitief, draaiend en rond, robuust en helder tegelijk, laat vibreren en 'zingen' alsof het kleuren zijn. De kracht die ervan uitgaat is niet minder fel dan op zijn grote formaten in kleur. Hoewel, het is anders; je wil met je vingers langs de lijnen gaan, de figuren als het ware betasten als bij een beeldhouwwerk.

Etsen is een intense arbeid en Willie Cools is even gedreven als etser dan als schilder. Hij varieert het altijd weerkerende thema van de vrouw dat hij steeds verder abstraheert en verinnerlijkt in een bewuste, expressieve taal.

Guy VAN HOOF

Het oeuvre van Balhan beeldt de mens uit, in een eigen situatie, op zijn eigen stukje territorium. Er valt in die figuren altijd wel iets te bespeuren van een zeker isolement, een stille pijn, een te dragen last, iets wat voor ieder van die figuren belangrijk is maar dat van binnen wordt gedragen en verdragen. Zonder dat deze gevoelens op een te dramatische geladen of theatrale manier worden benadrukt.

Balhan is in de uitbeelding van de menselijke figuur universeel; zij geeft een beeld van een in zichzelf gekeerde, getroffen mens, die zich vragen stelt maar niet veel macht heeft om zich te manifesteren.

Van haar werk gaat aan de ene kant rust uit, of sereniteit en in ieder geval een grote gevoeligheid, aan de andere kant schuilt er een inerlijke wereld in die beelden die ze a.h.w. levensecht maken en met ons willen tot communicatie komen. Zij weet zich zowel monumentaaal, met grote beelden, uit te drukken, als op kleinere formaten. Ik vind persoonlijk die bronzen figuren erg verfijnd, poëtisch en suggestief.

Suggestief zijn in feite ook de andere beelden van haar, altijd de mens, man of vrouw of kind, vastzittend in een ongunstige situatie Daarmee bedoel ik alleen dat Balhan op een artistieke manier de mens uitbeeldt in een tot puin vervallen wereld, waar hij het slachtoffer is van andere machten. Ik vindt dat haar werk in de tijd waarin we thans leven de volle aandacht zou moeten kunnen krijgen, om haar humane boodschap of beeldentaal op ons te laten inwerken.

Guy VAN HOOF (Galerie Isabella Brant 1993)

Brigitte Balhan : aarde is haar materie, ademen is haar ritme en telkens verbaast zij er zich over dat de wezens die zij creëert -zij het fragmentarisch- het beeld reflecteren van haar gevoelens en haar angsten die ook die van anderen zijn, van haar verzuchtingen en haar zuur-zoete kijk op het menselijk wezen.

In de barokke en tegenstrijdige wereld van de hedendaagse creativiteit vertegenwoordigt zij een vormelijke vrijheid die ondanks alles rekening wil houden met normen en ongeschreven wetten : de vrijheid van de expressie tout court bijvoorbeeld en die van de figuratieve weergave van een sfeer, van een stemming, een gemoedsgesteltenis, een stellingname tegenover goed en kwaad dat ons telkens met een grijns benadert.

Zij beseft, onuitgesproken wellicht, dat haar creativiteit er een is van spontaanheid, van een authentiek streven naar expressie, van een behoefte aan mededelen, liefst vanuit een eigen interpretatie. Daarmee bedoelen wij dat zij makkelijker haar innerlijkheid vorm kan geven dan een uiterlijke bestaan, de vorm binnen vaste lijnen kan vatten.

Daarom zijn haar keramieken beelden met hun gamma van angst en verbazing, van openheid en overgave, van samenhokken of verbaasd toekijken, de bewonderenswaardige expressie van wie zich via materie, tastbaarheid en vormentaal wil veruitwendigen. Wie op die weg stand houdt bereikt onvoorziene hoogten. Zo is Brigitte Balhan goed op weg.

Hugo BRUTIN (december 1999)

***

Balhan kijkt door een venster naar de wereld, observeert mensen. Ze is in de uitbeelding van de mens realistisch én expressief, met persoonlijke aksenten : een houding die ons treft en doet nadenken, of een intens en diep gevoel dat niemand onverschillig laat.