24^ste Internationaal Fotofestival

Knokke-Heist - Al 24 keer toonde cultureel Knokke-Heist op diverse locaties het Internationaal Fotofestival waarvan de kwaliteit altijd gegarandeerd hoogstaand en professioneel is. Wars van trendy ideeën heeft een actuele foto-opname altijd een duidelijk herkenbare taal. Wat je ziet is ook wat je krijgt. Wanneer je aan de oppervlakte wilt blijven, dan kan je genieten van de beeldende schoonheid van de fotografische opname. Ga je mee in het verhaal van de fotograaf, dan openen zich heel nieuwe dimensies

die zo dicht bij ieders realiteit staan.

Het gaat altijd over directe gevoelens van haat of liefde, aanhankelijkheid, afstoten. Zowel wanneer het over personages gaat als over het landschap, de lucht of de wijde zeeën. Fotografie is rijk. En die rijkdom wordt dus jaarlijks plukje voor plukje en actueel getoond aan de vele duizenden bezoekers aan het Internationaal Fotofestival van Knokke-Heist dat straks een kwarteeuw bestaat.

In een map Knokke vond ik volgende fragmentje terug over die ‘sfeer’ bij de vrijetijdsfotografen tijdens de 23^ste editie.

"We zijn vroeg. Een Pools fotograaf laat zichzelf op foto herfotograferen. Het is pas wanneer de fotografen zelf de concurrenten geviseerd hebben dat de doffe dreun van commentaren ontstaat. West-Vlaams kabaal tegen Oostelijker assertiviteit. Het gaat goed in de fotografie maar iedereen wantrouwt de andere. En dan wordt er geopend met dataverwijzingen, totalen, tijden, bezoekersaantallen en complimenten voor Tim Dirven (De Morgen) die herinneringen oproept aan Jean Mihl, en de onuitwisbare Bolsius (VUM).

Diagonaal is sterk. Mijn buurman fluistert "‘Te’, Mijnheer…! …", alsof ik van meer weet. In de waas van plots wantrouwen zoek ik naar tegenpolen in de mogelijke overbehandeling en het ontwijken van het normaal perspectief. En dan dringt het tot mij door: hier hangt het verschil tussen museale of experimentele fotografie en fotografie der groten. Dit is binnen een groep grenzen verleggen. En tonen en hopen op de appreciatie van deze soort technische meerwaarde."

En dan maar proberen me te herinneren waar ik die bedenking aan te danken heb. Tot ik oog in oog sta met de 24^ste editie van het Internationaal Fotofestival dat op dat uniek moment eigenlijk al een maand bezig is zonder dat ik het geweten heb.

Het gaat hem over de derde laag. De wat?

Laag één is de inhoud. In het geval van de degelijke vrijetijdsfotografie liggen de grenzen bij het directe visuele of het vaak overdreven bijgewerkte. De technologie is daar nog niet tot zijn volle recht gekomen. Het digitaal werken is nog teveel een investering en een lange les. Daartegenover staat de professional die per definitie digitaal moet werken wil hij of zij zowel op het reportagevlak als bij het studio- en kunstwerk gewaardeerd worden.

En zo zijn we automatisch bij laag twee gekomen. De kunde om zo snel als de sluiter van het klassieke toestel in te zien waar de compositie ligt die nadien nog meer uitgebalanceerd moet worden, hoe de belichting in de vakken van het oog straks verscherpt of dramatischer kan gemaakt worden en waar de beweging van overwinning of verlies een reliëf zullen krijgen in de bladspiegel dat op dat moment slechts de ondergeschikte rol zal krijgen t.o.v. de eigenlijke gebeurtenis. Dat geldt voor on the field fotografie en gecomponeerd werk.

Dat allemaal om tot het eigenlijk verhaal van de derde laag te komen. Onthoud dus: inhoud kiezen, techniek toepassen en dan componeren met deze beide werkstukken. Drie artistieke kunden die onontbeerlijk een automatisme moeten worden.

Tientallen coryfeeën van de donkere kamer mochten reeds aanschuiven aan de kunstdis. Ik blijf in deze eeuw. Peter Lindbergh fascineerde in 2000 met ‘images of women’ door de portretten van beroemde modellen die in hun harde schoonheid heel vaak pijn verdoken houden, terwijl het precies die uitstraling is die namen als Claudia Schiffer, Cindy Crawford of Kate Moss tot synoniemen van een soort schoonheid hebben gemaakt. Leni Riefenstahl is de cineaste van de nazi-Duitse Olympiadefilm uit 1936 die nadien de pure naakte kracht van de Afrikaanse stammen fotografeerde.

De schoonheid die ze uit die natuurlijke lichamen optoverde heeft haar in de ogen van de kunstlievend wereld gezuiverd van haar oorlogsverleden aan de verkeerde kant van het slagveld. Met Helmut Newton en levensgezellin Alice Springs kreeg Knokke-Heist in 2001 een fijn voyeurisme aan de muur. Beide fotografen hebben alle groten en schonen van deze wereld op een vrijgevige manier vastgelegd. De som van de ervaringen lees je af in de reeks ‘Us and Them’ waar de fotografen zichzelf fotograferen in de kamer van de wondermooie modellen en bekenden.

© Olaf Paradise 2001

© Kris Dewitte Kate Moss

© Leif Erik Nygards M Monroe

Tenslotte 2002 met een merkwaardige openhartigheid in de portretten van beroemdheden van het witte doek in een reportagestijl bij Kris Dewitte en bestudeerd afgewerkt in de wat je nu al mag noemen ‘historische’ foto’s van Leif-Erik Nygards. Beroemd o.a. voor zijn opname van een broze naakte Monroe..

En dan de onmogelijke wereld van Erwin Olaf waar het lichaam canvas voor spectaculaire verhalen wordt. Waar zorgenkindjes broos ‘helden’ worden en arme zigeuners rondzeulen met designobjecten.

En waar het lichaam een circus van kwetsuren en vernedering wordt. De schokkende effecten van de actuele fotografie – een paar trappen lager - vervagen voor een groot stuk bij de frappante decadente Felinistijl van Erwin Olaf. Ik wandel een half uur tussen grootformaten waar ik vooral de geur van lichaamsvochten fantaseer, de fletse plakkerigheid van lichamen tegen elkaar, de stank van surrealistische pijnspelen. Beelden die me constant een déjà-vue gevoel geven, want ooit gedroomd na zwaar tafelen of als kind nat uit bed springen na een nachtmerrie waar Disney de schuld aan heeft.

Dit en tientallen andere gastfotografen, individuele deelnemers en fotoclubs die voorgesteld worden of meedingen naar de jaarlijkse prijzenpot van "Humor en kunst" of de "Cameraprijs".

Voor 2002 kwam daar nog de prestigieuze World Press Photo collectie bij met zijn verruimend maar te vaak pijnlijk tot afgrijselijk verhaal van onze ‘levende planeet’. Prachtige fotografische compositie waarbij de uitvoering slechts het schone middel is om de kwetsuren van sociale en politieke misvattingen aan te flitsen

Het Internationaal Fotofestival loopt in de maanden april en mei in het Cultureel Centrum Scharpoord, de Humorhal en op diverse locaties en galerijen in de Knokke-Heist. Een begeleidende brochure wordt ruim verspreid en is een handige leidraad door dit mooie labyrint van gevoelens. De catalogi zijn verzamelobjecten.