André BAERT

hierboven: © Museum Kasteel Clervaux

Knokke-Heist - Afghanistan spon uiteraard de kroon in de categorie ‘ellende’. Een ellende die altijd een menselijk trekje heeft waarin een teken van essentiële extreme schoonheid blijft. Het dode Afghaanse jongetje van de Deen Erik Refner (de winnaar) verschuift de pijn naar de verweerde handen die het eindelijk rustend kind in een wit doek wikkelen, klaar voor de sobere begrafenis. De pijn is subtieler dan de uitstekende reeks The Family of Man die permanent getoond wordt in het kasteel van Clervaux, Groot Hertogdom Luxemburg. Nu we toch even op verplaatsing zijn. Er is zoiets als La Maison Européenne de la Photographie in Parijs waar de oudste foto’s ooit uit 1851 te zien zijn (www.mep-fr.org)

Amazonas Images

Ik denk daarbij nog aan mijn ontroering als kind toen ik pakweg begin zestiger jaren deze opnamen in o.a. Lanny Buds Wereld in beeld (1958) gezien heb. Een meer tedere herinnering heb ik aan Hans Reichs Kinderen uit heel de wereld (1958) uit onze huisbibliotheek van toen. Beelden van kinderen die wachten, die fotogeniek glimlachen, maar steeds door het zuivere wit/zwart duidelijk maar door die duidelijkheid minder pijnlijk lijden onder armoede en eenzaamheid.

Een van de grootste in het genre van ‘afscheid’ is de Braziliaanse fotograaf Sebastiao Salgado (1944) die vorig jaar in Le Botanique Brussel (www.botanique.be) een 300 tal foto’s heeft getoond onder de alleszeggende tittel ‘EXODUS". Een visie op de problematiek van de Derde Wereld, een visueel pleidooi zoals Chris Weymeis in De Morgen (07/06/2001) noteert.

Maar ook De Morgen fotograaf Tim Derven viel in de prijzen met zijn reeks over Afghanistan waarvan de stoffende woestijnvrouw en de grachtspringer op één been. In een zekere zin cynisch zijn, maar uiteindelijk een hartverscheurende beeld geven van mensen die hun dagelijkse beslommeringen op alle terrein volhouden. Een soort (vals) optimisme. Een beeld van hoop. Diezelfde Tim Derven behaalde vorig jaar de oprijs van de humorfoto met zijn elektricien op ladder die met zijn kop door het vals plafond zit. Deze laatste zullen we straks duidelijker aanbieden.