Piet Stockmans
VAZEN

Piet Stockmans "is". Hij is een uitlegger en een denker. Een creator en producent, een figuur met strik (en dat leek belangrijk voor schepen Verstreken) en de samensteller van een keramisch product. 50miljoen stuks doen de ronde tussen tafel en muurkast telt Prof Willem Elias, die ook voor de (goed geïnformeerde) vuist de kunstenaar Stockmans presenteert. Met zicht 

op 100 ongelijke keramische vazen in half slapend gelid.
Hij haalt een aantal denkthema’s aan die een geduldige bezoeker zou moeten hanteren. Hij legt het eenvoudig uit, zonder verwijzingen naar grootse (andere) denkers of ’t is dat hij heel even Freud bij de lichamelijkheid van een vaas betrekt. Ik meet me de pretentie aan met zijn ware woorden mijn zinnen zinniger te maken.

Keramiek is breekbaar. Keramiek is de oerstof van klei die door drogen en vuur gebonden wordt en in die gebonden vorm de fundamentele getuige van functionaliteit ‘eten’ geworden is. Daarin is Stockmans de typische en voluit gewaardeerde designer van de functionele keramiek.

Maar kunst is niet functioneel. Hoe nauw de diverse lagen Stockmans ook bij elkaar liggen, na het industriële concept verdwijnt het functionele door het onbruikbaar maken van de recipiënt. Waardoor de eigenschap met de naam verdwijnt en er alleen nog zoiets als liefde voor de materie overblijft. Niet conceptueel want niet koel of afstandelijk. Soepel met de finesse van hanteren maar niet als gebruiksvoorwerp.

Herkenbaarheid. Je kunt er niet naast: dit is Stockmans. Dit is zijn klei en gips, dit is Stockmansblauw. Met die uitgegroeide bestendigheid komt de uitstraling. De vormgever die zijn teken doorgeeft aan studenten vanuit het experiment met de oermaterie. Ook het publiek krijgt daar les in. In de Venetiaanse Gaanderijen leeft of vloeit klei van liquide naar droog. In KoenArtTempel Watou lag het bewijs van de breekbaarheid in "About Tactility and Vulnerability", want: "Op 23 juni stipt om 11.36 zal Piet Stockmans het porselein breken."

Maar Stockmans bestaat niet op zich. Zowel de presentatie van de 100 kistjes als de video over de vazen in een kerkzaal zeggen dat de herhaling en de massa in de omgeving essentieel zijn. Het zijn installaties in een ruimte waar de broosheid duidelijker wordt.

De achterliggende kracht bront op de roerende 60iger en 70iger jaren. Hoofdstukken Arte Povere en Pop Art. Weinig en speels. Bij Stockmans leeft dit belangrijk kunsthistorische feit voort in de interpretatie van de onvoltooide toestand.

De mooie scherf als interessante getuige van een gebroken vaas. De esthetiek van een ruïne. 
Het gaat tenslotte meestal en vooral in deze tentoonstelling over een vaas. Die zowel industrieel als artistiek overleeft dankzij de onvervangbare Stockmans-herkenbaarheid. Een vaas als bewijs van de vergevorderde cultuur van de mens. Symbool van recipiënt of toegevoegde (bloem) schoonheid. Tot… drager van liefde in functie en als lichamelijke vorm. Sculptuur. Met een plooi, een inkeping, een uitsparing, kleurtoetsen, rechtop, rechtaf. "Vazen die bloem kunnen worden." vat Willem Elias samen na zijn wandering tussen bedenkingen en verwoordingen.

André Baert, 01.03.2003