De Peperbusse N.O.o.T. 31.10.2009		DE NOEDE POST
Foto 1 Foto 2 Foto 3 Foto 4 Foto 5		Middelkerke - Kunsthistorisch Museum Altijd zomer: Dit is wat men noemt met de deur in huis: ik heb een zéér goed gevoel bij het Kusthistories Museum (1) in de lokalen van de oude post, hartje Middelkerke. Ik bedoel dat ik zowel de collectie als het gebouw met graagte geproefd heb. Dit is een verhaal van 20 jaar hopen door archivaris Marc Constandt (2), van 10 jaar mee bedenken en vormgeven door Stijn Van Loocke, van tientallen maanden inspiratie van David Stuyck (3) en – geef toe – een doorgedreven politiek van burgemeester Michel Landuyt en schepen Carine de Jonghe. Een oef gevoel dus, al zie je op de persvoorstelling dat er nog een onoverzichtelijke stapel werk wacht vooraleer het officieel lintje 24 uur later kan worden doorgeknipt. Werklui, technici, bouwers en sleurders storen zich geen seconde aan de ernst van de toespraken. De deadline moet en zal gehaald worden. Het stof waait als zandhistories over oude artefacten. Ook dat moet nog afgepluimd worden. Een oef gevoel dus met de honingzachte smaak van kwaliteit. Aan de basis ligt een collectie en een netwerk van bronnen die op het ritme van erfgoed zijn bijeengespaard. Maak dat wetenschappelijk, gezuiverd en verantwoord, geselecteerd en gedocumenteerd, en je hebt de fond voor een presentatie die (logisch) aangemaakt wordt via een uitschrijving en een keuze. De firma Bruns (4) uit Nederland heeft haar sporen al verdiend in actuele museale voorstellingen. Ze staan dus garant voor kwaliteitsvolle en hedendaagse collectiepresentatie op een museale wijze waarbij de verbeelding en de interactiviteit centraal staan. Geef die groep het vertrouwen om de gepaste creatoren aan te trekken en je hebt een museum met grote stip. Erepodium 4 op een rij: David Stuyck, Stijn Van Loocke, Marc Constandt en uitgeverij Lannoo (5). Een team dat zowel samen als op diverse niveaus elkaar heeft aangevuld. Men noemt dit werken met zicht op een steeds terugkerende verwondering (6) over de herinneringen, de eigen geschiedenis, dàt iets dat herkenbaar is en toch anders uitkomt, de afwisseling van verlangen en verwachten bij de reiziger naar zee. De uitgave van Lannoo is een zeer aantrekkelijk plakboek herinneringen aan vakantie aan zee tussen pakweg 1930 en 2000. Dat maakt dat de gefotografeerde inhoud zeker herkenbaar is voor een ruime waaier leeftijden. Jongeren herkennen ouders, ouders herkennen hun kindertijd met ouders die grootouders met kleinkinderen geworden zijn. Een verhaal waarin er geen oorlog is maar alleen het zoeken naar rust en veiligheid zoals zo mooi ingeboekt bij Erik De Kuyper (7). Lannoo (8) heeft uitstekend werk geleverd. Ze hebben de ervaring mee en werken op basis van een hedendaagse visie die vaak en omwille van de kwaliteit graag in twijfel getrokken wordt: toegankelijkheid, breed publiek. Vakliteratuur heeft het over zoeken naar de bevestiging van het eigen-tijd-gevoel. De Burgemeester haakt in op het kustgevoel dat zo anders is omdat uitzicht en vrijheid daar heel veel mee te maken hebben. De reiziger naar zee is vaak het gewicht dat een beslissing in die of deze richting duwt: “Wat zal de impact zijn van die verandering op de toerist?” Het Museum En dan hoor je en zie je als kustbewoner de beweging van die toerist. Voort ratelende tijdtabellen, de valiezenkoers die ten slotte het begin van een nieuw schooljaar zal indreunen, de tram, billenkarren, zandspulletjes, strandmode, de gefotografeerde wensen. Museaal zacht geproportioneerd met voldoende teksten (Nederlands aan de wand, vertaling op meeneemkaarten), verrassende presentaties, uitzonderlijk realistische ‘bewoners’, kijkkasten die je meenemen naar de musea uit die tijd, het orgelgeluid van het carolientje en de roep van de friscoman. Als kunstliefhebber val ik (figuurlijk dan wel) voor de presentatie van de oude postkaarten en de fotoreeks “trappen” van J.J. Soenen (9). Ik hoop dat van de eerste kaft of inpakpapier en van de tweede een nieuwe postkaartreeks gemaakt wordt. Een persoonlijke noot: de grote tegenstelling Wat het museum toont, heb ik nooit willen (er)kennen. Ik ben een kind van het Klein Strand in Oostende waar alleen de oude-stad-mensen kwamen en waar de verwaaide Brusselaar niet eens mocht proberen onze ongemarkeerde plaats in te nemen. Dan hamerde je de zelfgemaakte schutzeilen vlak voor hun zetel in de grond. De toeristen speelden strandspelletje, hadden teveel kleren aan, vielen altijd over de tentkoorden en maakte veel te veel onverstaanbaar lawaai. Die waren beter af aan “petitnice.” Madam van Brussel, die in het oudste huisje van de Ooststraat zomerwoonde, ging iedere dag pootjebaden tegenover het Kursaal, niet aan onze “Bas-kant” Dat water dat opgezweept werd door het felle af en aan van mailboten, mijnenvegers en visserssloepen, dat zeetje was van ons. En precies omdat je het ene beleefd hebt, en het andere gezien, geeft dit museum aan mij een unieke kans om die tijd intiem te herbeleven. Het is dus een museum voor hen en mij. André Baert en redactie
INFO		1. http://www.kusthistories.be 2. Marc Constandt, archivaris bij het gemeentebestuur van Middelkerke, historicus en auteur van talrijke geschiedkundige werken, o.a. ‘Een Eeuw Vakantie’ (Lannoo, 1986). 3. David Stuyck is informatieambtenaar bij het gemeentebestuur van Middelkerke en bracht dit jaar ‘Hond zkt. Baas’ uit (2009, Lannoo). 4. http://www.bruns.nl 5. http://www.lannoo.com 6. Wordt aangehaald door David Stuyck 7. http://nl.wikipedia.org/wiki/Eric_de_Kuyper 8. David Stuyck en Marc Constandt, Kusthistories, Vakantie aan zee, uitg. Lannoo 2009, 120 p. zeer sterk geïllustreerd KL/WZ, 24,95 euro. Is tevens de catalogus bij het nieuwe, gelijknamige museum van het kusttoerisme in België. 9. http://www.oostende.be/product/91/default.aspx?_vs=1_n,1&id=1547 en http://www.jjsoenen.be
FOTOS		1. Affiches expositie 2. De amfibieboot, een begrip in Middelkerke (jaren zeventig) 3. Boek 4. Watersletsen, zeekajuuten, … 5. Vakantie-uittocht in station Brussel-Zuid (juli 1967)