De Peperbusse N.O.o.T. 26.09.2009		HOTEL CALIFORNIA
Foto1		Gent - De Nieuwe Wandeling Een straat is een geschiedenis. Over huizen, een voetpad en bomen. Over deuren, ramen, een groet. Over wandelen, passeren, binnengaan. En een uitstap, maar niet altijd. In die straat is het vaak instappen en wachten. Vaak heel lang wachten. En dan wordt dat huis een huis van bewaring, van doorgang, van altijd te lang maar altijd met een reden. Sommigen noemen het een gevangenis. 40 bewoners van De Nieuwe Wandeling (1) noemen het een hotel. Hotel California. Maar je kent het lied van de Eagles (2). Een prachtig hotel waar je niet meer uitgeraakt. En mooi is dat 19de-eeuwse gebouw niet echt. Het lijkt een kasteeltje tussen huizen. Een straatkasteeltje. Met een ontzettend grote poort waar je niet doorgaat. Je moet links een smal deurtje in, identiteitskaart in een glazen gleufje, spulletjes in een mandje, jijzelf door een metaaldetector langs meer dan 7 wit/zwart geklede penitentiaire bewakers. Netjes, beleefd, gastvrij. Langs couloirs naar een bezoekersruimte, door gesloten deuren naar die legendarische gangen met tientallen cellen achter robuuste poortjes (3). Een gevangenis is een vorm, is een geluid, is een geur. En de lijnen op de grond kunnen soms verplichtingen, soms zekerheden zijn. Je weet altijd waar je bent, ook met je hoofd omlaag. We zijn welkom op de voorstelling van Hotel California binnen het programma van Festival van Vlaanderen Gent (4). Let op, schrijft een speler op een groot schoolbord: “Alles wat u zult horen is waar, behalve wat gelogen is.” Een half jaar hebben ze er aan gewerkt onder de deskundige leiding van Tom Dupont en Walid Ben Chikha. (5)(6) “We hebben workshops gegeven waaruit zij eigen teksten en eigen muziek hebben laten ontstaan. Voor de spelers zijn dat belangrijke momenten omdat ze een doel hebben in deze overbrugging in hun leven.” Er zijn 4 opvoeringen voorzien. Voor het personeel en gasten, voor de collega’s, voor de familie en gasten en tenslotte voor een ruimer publiek. Het resultaat is zowel wondermooi, eerlijk als intriest. Het verhaal van kinderen, van pubers die de mannen en de vrouwen op dat podium geworden zijn. Met humor, met bittere ernst, met verdriet. Niet melancholisch, zeurig, maar in korte tableaus waarin openhartig (en misschien gelogen) de vinger op de wonde wordt gelegd met de spijt die geen naam krijgt maar zeer gevoelig door de zaal zweeft. Het zijn podiumbeestjes geworden die open bloeien wanneer ze telefoneren mimen en het kind aan de andere kant van de lijn (lang of kort) moet wachten op een verjaardag samen. Je blijft zitten met het verward gevoel over daden die een reden zijn om ‘bewaard’ te worden, terwijl dat ‘bewaard worden’ voor de buitenkant – voor mij – zo ontastbaar is. Ik heb alleen de kleur gezien, de gang geroken, met de vriendelijkste bewaker gesproken, terwijl in de rotonde van wacht veel wit/zwart strikt bewaart. De vraag: “Welke dromen en verlangens resten er nog bij de mensen die tussen vier muren zitten?” staat in de brochure. Ik denk dan aan de tentoonstelling Inside van Lieven Nollet (7) waaraan Richard Anthone (8) de brochure ‘Woorden achter muren’ koppelt. Dialogen met gedetineerden over hun tijd en plaats. Het vouwprogramma van Hotel California geeft ook een mooi gedicht mee: “Ik ben geen koning, en geen tovenaar. Ik ben de vader van mijn prinses. De naam die mijn moeder mij gaf, draag ik op mijn schouders als een straf. Ik kom zoals zo velen uit een gat, die een valse start hebben gehad. Waarvoor leef ik? Misschien voor niets. Maar ik leef en weet dat mijn prinses op mij wacht. Daarom leef ik.” (Rachid) Ze kregen een staande ovatie. Om hun kunde, om hun eerlijkheid daar en dan. Enkelen bleven zitten. Dat is hun recht: ze hebben nagedacht over het verschil van wat je ziet op dat podium en wat die spelers in het buitenleven hebben gedaan om in die gevangenis te zijn. Neem dus aan: de ovatie was intuïtief, eerlijk bedoeld en naar wat achter de waarheid van de spelers zit, hebben we op geen enkel moment gezocht. Zij kregen de bloemen, een kort samenzijn met hun familie en dan met de bewakers terug naar achter de poortjes. Wij blijven maar even in hun kort familiale geluk, we willen niet storen, stellen geen vragen. We hebben onze traan in de zaal aan de VTM camera verklapt. Wij mogen naar huis maar wachten stil in een koude auto op de parkeerplaats. Vreemd, die vrijheid die een andere waarde krijgt als je het kan laten ontstaan door creatief te zijn. De vrijheid van geluk leg je niet aan banden.  ‘s Anderendaags sta ik met mijn vrijheid voor de zee. Die waait zand, golvenschuim, goede bedoelingen en de herinneringen aan kinderen over de dijk naar wie wil luisteren. Pas vanaf daar en vanuit dat daar - dat jij kan zien of bedenken - waait iets weg, als je dat zelf wilt. Uit die zee waait die liefde, dat genot, die mooie herinneringen, van bij het water over het zand naar wie het opvangt. Dus ook jij die daarbinnen wacht. André en Annick
INFO		1. http://www.gevangenisgent.be 2. http://www.youtube.com/watch?v=ea0CDieb4yM 3. een deur kan zo open en toe, aan een poort moet je wachten. 4. http://www.festivalgent.be 5. http://www.victoriadeluxe.be 6. http://www.derodeantraciet.be 7. http://www.lievennollet.be 8. http://www.zenopraktischefilosofie.be
FOTOS		1. flyer gevangenis