|
|
TAZ: van top tot pulp |
|
|
|
Naast
een gezonde zeelucht, een toegankelijke atmosfeer en vriendelijke mensen bood
de koningin der badsteden in de prille maand augustus een haast onoverzienbare
stapel culturele gebeurtenissen aan. Het jaarlijkse festival ‘Theater aan zee’
zette er gretig zijn tenten op en benutte erg uiteenlopende plekken in de stad
om een indrukwekkende mix van theater, muziek, performances, literaire
gesprekken en stand-up comedy op zijn gewillige zomerpubliek los te laten. Uit
het overgrote aanbod koos ik negen acts, waarvan er minstens twee uitsprongen
die erg de moeite waren. Het stuk kwam op een of andere manier ook erg goed tot zijn recht in het kleine achterzaaltje van Theater ‘De Illusie’. Van Dolrons act stak er kwalitatief schril af tegen een gewelddadige en behoorlijk lege dansperformance (een product uit de P.A.R.T.S.- school) die eraan vooraf ging. Na Van Dolrons vertoning was je ruimschoots getroost en redelijk door mekaar geschud. ‘Het uur van de waarheid’ van de Antwerpse theatergroep ‘De onderneming’ was een voltreffer op een heel andere manier. Het stuk voert twee uitvinders op die zich met het wapen der ironie een weg banen naar een ideële, volstrek op feiten gebaseerde‘Waarheid’. Ze bewegen zich in een prachtig decor van boeken, werkplanken, ladders en een mysterieuze machine doorheen de geschiedenis van de menselijke kennis, en in het bijzonder door de geschiedenis van de exacte wetenschap. Met een prikkenlende flair spelen ze op een simpele manier in op de schat van ‘algemene kennis’ waarover iedere weldenkende theaterganger beschikt en kaderen die op een ontregelende manier in een (niet eens overdreven) wereldbeeld waarin kennisspecialisatie hoogtij viert en een betuttelende veiligheid incarneert. Zo lijnen ze tegelijk een bevreemdend niemandsland tussen de massa-informatie waaruit wij allen bestaan en de onoverzienbare vertakkingen van allerlei soorten specialistische kennis af, en bewijzen ze spelenderwijs de absurde, wat sullige proporties die kennisspecialisatie kan aannemen. De voorstelling werkt goed, omdat de van te voren tot mislukken gedoemde zoektocht van de twee uitvinders nergens een gratuit commentaar op de kennismaatschappij oplevert. Steeds wordt gebruik maakt van een ontluisterende, intelligente humor (vooral door intellectuele gewichtigdoenerij te combineren met slapstickachtige sketches) die verwarring zaait omtrent de werkelijke drijfveren van de twee acteurs. Als toeschouwer blijf je achter met de moeilijke afweging of ernst dan wel absurdisme uiteindelijk het dichtst de ‘Waarheid’ benadert. De centrale gast van TAZ dit jaar was Compagnie de Koe.Van hen zag ik ‘Het lijden van de jonge Werthers’, een stuk waarin twee acteurs van het gezelschap een vrijpostige maar intieme dialoog voeren over hun kunstenaarsambities. De Koe brengt theater dat met een knipoog wil uitvergroten wat mensen zoal aan de toog tegen mekaar vertellen. Ook ‘Het lijden van de jonge Werthers’ is zo’n stuk. Het leuke aan dit soort theater is dat het steeds amusant is om naar te kijken. De acteurs creëren zonder moeite een losse verhouding met het publiek (door middel van tamelijk wat improvisatie), hebben duidelijk zin om de meest uitzichtloze kant van zichzelf genadeloos te laten zien (De Koe staat haast synoniem met overdadige zelfspot) en raken terloops erg herkenbare thema’s aan (tips voor het onderhoud van de eigenwaarde en karaktervorming t.o.v. vrouwen b.v.). Het nadeel van dit typologisch theater is dat het nooit echt ontroert (omdat niets echt ernstig is) en het vaak het risico loopt op een te gemakkelijke manier in ‘humortheater’ of zelfs ‘spektakeltheater’ over te gaan (de expliciete attitudes van de acteurs voorspellen vaak al te uitdrukkelijk dat er gelachen zal worden). ‘Het lijden van de jonge Werthers’ is weliswaar één van de betere, intiemere stukken van De Koe. Voor het overige kon men op TAZ talrijke jonge muzikanten en theatermakers (vaak afstudeerprojecten van scholen) horen en zien. Naast haar monoloog regisseerde Laura Van Dolron b.v. een stuk voor drie jonge Nederlandse acteurs. Het stuk heet (ook) ‘Existential Make-over’ en moet een soort gelijktijdig met haar monoloog ontstaan stuk zijn. Dit door Van Dolron geregisseerde stuk werkt minder goed op je in. Ook al zijn de teksten ook hier van schitterende kwaliteit, ze komen op de lange duur irritant over (misschien duurt het stuk te lang, misschien valt alleen Van Dolron zelf, als actrice, goed samen met die persoonlijke teksten, misschien moest er een andere regie bedacht worden...?) en missen hun effect zoals bij de monoloog. Vervolgens onthield ik de naam ‘Maaike Neuville’, een Antwerpse actrice met veel lef en inzet maar die maturiteit in de teksten en de presentatie mist. En ik zag een aantal matige tot erg slechte muziekgroepjes aan het werk, telkens al te zeer lijdend onder onpersoonlijke, schoolse muzikale normen, en dat terwijl Vlaanderen een hele brede en erg onafhankelijke popscene kent die in Oostende goed tot zijn recht zou zijn gekomen.
Niko Hafkenscheid |
|
|
|