Met een kus
van Vincent

Oostende pakt uit met de zoveelste versie van wat startte als "De Nacht van de Musea en galerijen" en dat nu meer en meer ingekapseld raakt in een cultuurtoeristisch evenement "Romantiek in Oostende" dat loopt tijdens het Valentijnweekend van 11 tot 13 februari 2005.

Toerisme Oostende bazuint: "Dichters, auteurs, muzikanten en acteurs meren aan in Oostende en brengen op diverse locaties 'Liefde tussen de Lijnen.'Ondermeer Eva Gerlach, Jan Mulder, Karel Deruwe en Rick de Leeuw zijn van de partij. Geert Tavernier verzorgt de programmatie. Een Weekendpas of een Combiticket is verkrijgbaar bij Toerisme Oostende vzw."

Het gaat dus om een product dat geklasseerd wordt bij Vrije Tijd, korte afdeling Kunst en Cultuur. In die afdeling is plaats voor de 4 musea, niet voor de galerijen. Via de zoekoptie kom je wel bij een galerij wanneer deze opgenomen is in één of ander artikel: toeval of goodwill, zoals u begrijpt.

Dat is ook een attitude die meegegroeid is met de innesteling van de grandioze machine van toerisme. Niemand kan er naast kijken. Toerisme heeft eigenlijk nooit interesse betoond voor de cultuur, en cultuur vond toerisme iets voor het snelle genot en maak het vooral niet te moeilijk.

In diezelfde lijn ligt de politieke belofte om alles ‘laagdrempelig’ te houden. Dat betekent dat men enerzijds vermoedt dat kunst en cultuur voor nogal wat mensen te moeilijk zou zijn. Dus houd het eenvoudig en maak de inhoud eenvoudig. De moeizaam geconstrueerde zin waarin klank en inhoud tot een harmonisch evenwicht komt, moet vervangen worden door een geaccentueerde, eventueel in dialect verlevendigde kreet. "Ik houd van jou" wordt "euhhhhh" maar niet met de geladenheid van Lucebert. (Lucebert? Een wilde Hollandse dichter! Ja, een kaaskop. Zoals De Leeuw? Neen, echter en hij zwijgt meer. Nu definitief want hij is pas dood. Neen, niet gewelddadig.)

In de laatste jaren hebben toerisme en cultuur elkaar gevonden. Logisch. Het schone moet gezien worden. En hij die er is, moet zien. Alleen. Niet iedereen die komt, kijkt. Voor sommige komers is wat te zien is, te moeilijk om met één oogopslag te begrijpen. Je krijgt uitleg bij het doek, een pedagogisch project bij het beeld, een deskundige gids bij de nocturne. Lieven loodst de grootste leek langs de warme verf van de levende kunstenaar. Versta je. Dat niet overtreffende percentage kunst en cultuur toeristen laat zich bewust onderdompelen in de liefde die straalt uit lijnen, beelden, klanken, woorden,… Dit is de oorspronkelijke bron waar Conservator Norbert Hostyn zich indertijd uit laafde om het idee op te starten (in 14 dagen!!!). De embryonale vorm van KunstForum en de Cultuurdienst Oostende herschikken de idee. Het klikt en wat goed is, wordt snel overgenomen door hij – of zij – die het nut en de opportuniteit ervan inziet. Toerisme dus.

Al hoor je op de achtergrond een cynische rolling, wil toch dat je weet dat de initiatieven van Toerisme lovend zijn. Maar dat heeft nog geen recht op monopolie. Omdat door toerisme als katalysator te gebruiken een grotere ‘massa’ aanschuift, mag men die massa niet vereenzelvigen met iedereen, dus vooral de toerist. De wandelaars van die nachten hebben elkaar herkend. Oostende ontmoet Oostende en de kunst en cultuurliefhebber is blij met die nieuwe nacht. Welkom gast. Wandel mee, gast. Ik heb veel te vertellen. Kijk naar mijn stad en naar de nieuwe wonden van grondspeculanten en vastgoedpromotoren. Loop niet aan mij voorbij. Kijk. Kijk! Dit huis was dood, onbewoonbaar en onherstelbaar. Maar de eigenaar bouwde een verfijnd nieuw huis. Ga er aan voorbij. Dit is Made in Koekelare: plomp als een functionele kazerne met dampkapuitlaten als ooit het Kanonhotel. Lage drempel? Dit is niet eens alleen cultuur. Dit is het sociale leven van een huis tegen de sporen van de inwijkelingen uit zeedorpen waar alleen het zand overbleef.

Beste Vincent. Moest je nu eens afdrukken of publiceren dat dit de stad is waar de drempels niet verlaagd worden, maar….. verzacht. Zoals Geert Lambert het zonet tijdens een vernissage uitgelegd heeft. "Dit moet de tijd van de zachte drempels zijn. Niet van de lage drempels." Dat lijkt overdreven, maar eigenlijk is dit het natuurlijke gevolg van een natuurlijk denkproces. Twee straten ontmoeten elkaar op een kruispunt met bebloemde rotonde. De (ware) kunstenaar fietst gestaag langs de rand. De nieuwe in de straat tast de weg af. Traag telt hij de huisnummers, rijdt wetmatig langs het middenpunt en kiest. Kiest hij de brede of de mooie baan? Kiest hij voor de lage of de zachte drempel? De denker denkt zacht als hij niets aan de andere wil geven. De tijd wil gewoon vooruit. Breed dus. Logisch. Mooi? "Als mijn tijd gevuld is, en de stress vergeten, is de brede straat zeer goed." Meer tijd is er niet.

De zachte drempel is de drempel die er helemaal geen is. De lage drempel is de pint met veel water. De hoge drempel … je proeft niet waar het over gaat, want je weet niet waar het over gaat. De zachte drempel is een portier die je begeleid naar nieuwe uitzichten. Is dat geen futuristisch toeristisch beeld. Welkom in Oostende, waar de galerijen van KunstForum je ontvangen, waar KunstForum je begeleidt langs lijnen en krassen, langs moeilijk en verhalen.

Beste Vincent. Zeg niet zomaar "neen" tegen KunstForum. Zeg liever "welkom en leg uit hoe ik het nog beter kan doen." Meer dan 10 locaties willen aanschuiven. Dat is meer dan het dubbel dan de musea. Dat is in tijd 5 uur bezoek, dat zijn twee maaltijden, dat zijn gelukkige horecavrienden, dat zijn … En toch is dat nog maar een fractie van Beaufort!

Wat heb je nu onthouden, Vincent?

- H.V.-wandeling op 12.02.2005. Samenkomst om 20.00 uur stipt aan De Peperbusse. (€2)
- De site van Oostende is cultureel veel duidelijker, volledig en actueel.

André Baert
29.01.2005