Het is ontzettend kalm geworden in de l’espace vitré van het hart van Lille2004. Ook het mooie weer is er niet meteen bij. Grijs door de ruime gevitreerde ramen waarvoor Didier Fuselier en Martine Aubrey het zich comfortabel maken. Ik krijg eerste nog een stevige en een charmante, vooral doortastende hand van beide coryfeeën van Lille2004. De kleurige vlaggen tegen de onvermijdelijke herfstbomen vertellen toch het thema van de dag: De Toutes les Couleurs en overal hangen affiches van ‘Derniers Jours’. Eindigen in kleur.

Hebben ze de kleur al die tijd gehad? Lille2004 moet ten eerste gesmaakt, meegemaakt dus, worden en nadien gefilterd van alle tierlantijnen. Tenslotte inlassen in het brede kader van de internationale culturele manifestaties. Ik kan maar beperkt vergelijken. Wat Europese Hoofdstad betreft: beter dan Antwerpen en Brugge, Porto was een laagvlieger, ik denk dan, Lissabon indertijd hoogstaand was. Niet vergeten dat Brugge in eigen streek weinig aantrek kende. Ze vroeger er daar in Brugge niet eens om, vandaar dat alleen wat topexposities geproefd werden. Voor de rest geniet men nu nog van de sublieme schoonheid van het Concertgebouw.

Kan Lille2004 een vergelijking aan met andere grote culturele manifestaties? In zeker belangrijke zin wel. Met de komende biënnale van Venetië zullen twee vrouwelijke curatoren de inventaris maken van de laatste tien jaar beeldende kunsten en nu al uitkijken naar de tendensen voor de 21^ste eeuw. Op zoek naar de avant-garde. In 2007 wordt een gespreksronde afgesloten over die voorlopers en hoopt de curator na die 3 jaar vat te hebben op de levende uitbeelding. Inhoudelijk heeft men daar al werk van gemaakt tijdens het voorbije Forum in Barcelona. Het engagement is niet ver weg. Beaufort 2006 zal opnieuw het metier in de verf zetten terwijl de visualisaties zowel broos in het museum als robuust in de natuur van zee en wind komen te staan. Lille Europese Culturele Hoofdstad 2004 was een cultuurshop, een eenvoudig laboratorium voor alle passanten. En dat waren er ontzettend veel. Een etalage waar een aantal hoofdzaken gepresenteerd werden, omringd door ontelbare actuele beeldende acties waaruit je zo maar je eigen beginkeuze kon pikken. Noem het niet zomaar populair, noem het ruim communicatief. Samengevat: inventaris en archief, communicatie, engagement en bevattelijkheid. Of: bewaren, tonen en koppelen aan het keven van de kijker die er een boodschap uit wil halen.

En aan het slot is het aanvankelijk ontzettend kalm in l’espace vitré. De grote persruimte achterin is leeg op 6 stoelen en een lege documentatiekast na. Vanessa sleurt wat dozen aan en een half uurtje later mompelen 26 persstoelen over aantallen en cijfers die ze niet krijgen van de charmante burgemeester die net voordien de lege stilte doorbrak met een microtest. Aan de muur schetsen, foto’s, presentaties, ingekaderde voorstellen als tekens aan de wand van de voorbij 360 dagen cultuur zonder grenzen. Het is mooi geweest, druk maar niet enerverend moeilijk, niet tergend intellectueel, ook niet platvloers of belerend. Het was geen academisch jaar maar een rijk buffet waaraan je eigenlijk geen vergrijp kon doen. Geen overmaat uit één vat. De grote tentoonstellingen waren verstaanbaar, de technische presentaties duidelijk beschreven, de Maisons Folie laboratoria voor lokale en internationale culturele samensmelting. En de tuintjes van Didier? Hoe is het daar nu mee?

Il Faut Continuer

Het lied van Martine Aubrey luidt als ‘El Pueblo Unido Jamas Serà Vencido". "We gaan verder, ook na 20 november. Er is nog zoveel te doen."
Dat moet, zegt ze, want de mensen hebben sedert "deuxmille quatre" de gewoonte gekregen op regelmatige basis naar de stad te komen, want er is altijd wel iets te doen of te zien. En zeker nu: "C’est la grande fête." Of: "Encore une fois: on est capable de faire la fête", vandaar "pas terminer sans…. une grande fête." Met de nadruk op "la follie collective" dat getoond wordt door al het zwart en blauw aan ons lijf te vervangen door kleuren. Monochroom of gediversifieerd: men is het er twee weken voor het eindschot nog niet over eens. "Notre région a pris de la couleur" zegt ze tegen 30 zwartgeklede journalisten op een rij.

Op 20 november komt de kleur overal tot op een zekere hoogte. Of er dan weer geen ongevaarlijke chaos komt met dit groots afscheidsfeest? Neen, want over gans het jaar zijn de grootste verkeersdrama’s nog goed afgelopen. We zullen nu wel niet op één plaats geconcentreerd bezig zijn. Tussen 19.30 en 02.00 wordt alles als een ballade over de stad geschoven. Een lijn van vuurwerkvlekken van de Compagnie F, waar de mensen niet bij stilstaan maar mee moeten opstappen naar de slotnoot van 7 minuutjes bij het TGV-station.

"Les gens de la region savent faire la fête!" Het moet mooi zijn en waar je ook zal gaan, je komt telkens iets nieuws tegen. Rustig aan en niet panisch getimed. "La chaleur de la fête" zal nazinderen tot in 2005. In februari vertellen we dan de cijfers en de plannen. We laten het succes niet liggen, we gaan het consolideren, maken dat onze mensen niet opeens in een zwart gat vallen dat zo doet denken aan het oude Rijsel.

Tenslotte dit: "Lille 2004 is pas gedaan, als alle medewerkers – en ik bedoel àlle medewerkers - opnieuw werk hebben. Ik kan hen op geen beter en meer gemeende manier bedanken voor alles dat ze gegeven hebben aan Lille."

André Baert
10.11.2004