Weg van Bruegel 04 |
||
|
|
Brussel - De "Weg van Bruegel 2004" is een groots
hoofdstedelijk kunstproject van Bert De Keyser. Hij heeft een heel diepgaande
manier gevonden om zowel het multiculturele, het hoofdstedelijke als het dorp
in de wereldstad te laten voelen. Drie tastbare realiteiten die tijdloos zijn,
want ze waren in het werk van Bruegel ook aanwezig. Bruegel kent geen
tijdsgrens, kent geen pijnlijke scheiding tussen rang en stand of het is in de
wijze waarin ze op één doek getoond worden als elkanders aanvullingen. De
koningen in het project van Bert de Keyser zijn de kunstenaars. Niet de grote
namen die het Justitiepaleis domineren. Maar de laboratoria van permanent
evoluerende schoonheid. Ik probeer een open waardering te maken. Het bezoek aan het ganse project vraagt zeker twee dagen. Veel water, airco in de wagen en goede stapschoenen. Dat is eigen aan dergelijke manifestaties en brengt gezondheid van geest en lichaam samen. Bon. We hebben tussen 9 en 17 uur (met inbegrip van een half en half in de Cirio) gezworven met twee doelstelling in ons achterhoofd: het zien van de kunstwerken in hun nieuwe omgeving en die omgeving in ons opnemen als locaties waar het hart van een stad al eeuwen klopt. Voelbaar tot in de verste aderen of dorpen waar we in die korte tijd helaas niet geraakt zijn. Zwerven tussen mensen die allemaal bewegen in dienst van die stenen die naar de kern toe de piramide van leven en druk in een stad ballen. Het justitiepaleis, tempel van schrik op de plaats van de galg, krijgt een kroon van mondjes waarin de kreten onhoorbaar getekend staan. De roep over de stad van Bert De Keyser. De schaduw voor de Marollen. Binnenin herkenbaar (herschikt?) werk van Bervoets, Panamarenko’s Icarus kon niet ontbreken maar is al zoveel gezien, de foto’s van Tim Derven zijn de wandelaars van Bruegel. Patrick Vonck zet een tafel met zoveel schoven als er deugden en zonden zijn. Je mag aanzitten en je prille reacties op die manifesten neerschrijven. Het boek volgt. Hans Op de Beeck sleurt je mee door een videoanimatie – potloodtekening - van een permanent evoluerende landschap. Van naakt tegen een lijn tot overvloedig gemanipuleerd. Dit werkstuk is het hoogtepunt van minstens technisch kunnen. Een beetje verder staan een aantal arduinen dorpels die uitgehold worden en waarin een soort wallentracé van een stad ontstaat, inclusief brokstukken. Ik ben zeker een overtuigde voorstander van dit werk van Sandra Bonet. De presentatie van ‘de Vlaamse Biotopen’ is een fotoreeks van o.a. Niels Donckers uit het archief van de Vlaamse Bouwmeester laat ons nadenken over de inplanting van een wooneenheid in een landschap. En hoe die inplantingen een eigenheid meekrijgt. Zelden, akkoord, maar in die zeldzaamheid zo aanstekelijk. Die onechte vrijheid wordt in confrontatie gebracht met een reeks prachtige foto’s van hoog- en langbouw. Het intimistische en broze van de gezinswoning wordt nog meer geaccentueerd door die kwasi permanent evoluerende monumentaliteit van de stad en de industrie, van licht en zonvlekken. Dan afdalen met zicht op de verdwenen ‘broeken’ en de smalle traatjes van de oude stad. Op weg naar de graskap van Bruegel bij de Brigittineskerk. Kris Vanhemelrijck legt graszoden op een raamwerk en komt tot een monumentale kaproen dat als een soort ‘tempel’ of ‘huis van de geesten’ wordt voorgesteld. Rechtsweg in de Kapellekerk hangen en liggen olieverven en zeefdrukken uit de prachtige reeks ‘Ilias’ van Jan Cox. Impressionant in deze kerk die ook laatste rustplaats van Bruegel is. Twee legendes in één tempel. Daarna volgt wat ik zo graag meemaak: het artistieke laboratorium van de jonge kunst in en om het Kapellekerkstation. Recyclart bestudeert vandaag en zet wat is geweest in een plaatselijk archief. De meerwaarde komt uit het toevoegen van een appreciatie of een vergelijking. Het toevoegen van videoboxen of klankkasten vergroot de levende identiteit van dergelijke permanent embryonale kunst. Deze groep is eigenlijk een initiatief met een eigen secretariaat en aanpalend (lekker) eethuisje/café. En dan de lange wandeling, tram en metro inclusief. Eerst naar Metro Sint Guido voor de foto’s van Patrick De Spiegelaere die op een heel directe wijze de stenen horizon van de stad verzacht langs de ruggolving van een boerenpaard. Dichter tot Bruegel kan je niet komen. Je voelt de aarde terwijl je de stad vermoedt. Een lange sta buiten Metro Eddy Merckx zie je dan het ‘Hooggebergte 2004’ van Bert de Keyser. Een evocatie van een jong gebergte op een aangelegde hoogte, terwijl aan de voet ervan haastige forenzen dromen van sneeuw en thuis. Onderweg verdwalen we in de smeltkroes van volkeren en kleuren in en rond Anderlecht. Je hebt geen aangebrachte kunst nodig om de kunst van het ingeweken volk te proeven. Als kustbewoners voelen we ons de reiziger in een ver land. Billboards of etalages vervagen in de permanente drukte van een verschoven Afrika. We moesten Beersel en het Huis van Teirlinck nog aandoen, maar de tijd was op. Wanneer is het 2005? Liefst zo snel mogelijk. André Baert |
