|
Oostende - Ik heb het even moeilijk als u wanneer het
over titels gaat. Klassieke muziek, bijvoorbeeld. Het klinkt meteen zo ‘oud’,
zo ‘wijs’-neuzig, zo verleden tijds. Maar… Klassiek is als wiskunde: er
zijn wetten of de pijlers waarop het subtiele evenwicht van harmonische
schoonheid rust. Klassiek is chemie: mengsels zekerheden die tot nieuwe
perfecties borrelen. Klassiek is logica: creatief de klanken herschikken om de
waaier emoties rijker te maken. Klassiek is geschiedenis: klankblokjes die in
hun uniek wezen de bodem zijn van telkens modern. Klassiek wordt ook modern.
Klassiek is erotisch omdat gans het lichaam de klank voelt, uitbrengt en
uitstraalt. Afstandelijke erotiek, omdat het bovenal een geheim moet blijven.
Er gaat een onvoorstelbare ernst uit van die klassieke
muziek. Net als bij alle kunstvormen omdat de technische kennis eerst is. In de
beeldende kunst domineert op een bepaalde hoogte de intuďtie nŕ de kunde met
als resultaat een meer dominerende vrije hand. De droedels of doedels, de
studies en zelfs de kopieën die de schilders maken bepalen het eindresultaat
op doek. Dat is een zekerheid Men moet een vingertaal leren die de perfecte
machine is om eerst kunde en dan appreciatie te kneden toto een uitvoering
waarin je de zekerheid krijgt van ‘dit is goed’ en daarna het gelukzalige
gevoel van ‘dit is mooi’.
En dan zitten we meteen op het platform tussen meerwaard en
afkeuren. Afkeuren omdat we helaas niet meer de tijd kunnen nemen om met geduld
te kijken en luisteren. Meerwaarde, omdat nadien pas de ware aard van de
inhoudelijke en technische schoonheid voelbaar wordt. Ik weet eigenlijk niet
waarom ik zo rond de toonbalk en het pallet draai, terwijl het gevoel eigelijk
alles te maken heeft met keukentafel en bed, passie en genot. En dan begrijp ik
eindelijk waarom muziek mij altijd aan erotiek doet denken. En beeldende kunst
aan een diepe zucht.
En zeggen dat muziek bij mij eerst alleen afkeuren was
terwijl de passie van pop en rock principieel identiek is aan de sprongetjes
van Mozart. Nu luister ik naar de pianoklank van Lydie Lequeux en het
tenortimbre van Zeger Vandersteene als naar de lente en het gedicht. Ik houd
van de lichaamstaal van de rug die het rif voor de vingers is. Het oog dat
verwoed de klank uit gestemde snaren slaat. Het halfopen dak van de piano als
getemperde vulkaan. Daar leunt hij af en toe tegen: de tenor, de klankbalg de
fręle luchtstroom tegen flinterdunne spiertjes stembanden. Je voelt de bron
opstijgen tot een mooier woord dan uit de zin verwacht wordt.
Een concertzaal is een ruimte waar je inschuift tegenaan een
podium waarop anderen klanken aanschuiven. Een halve maan snaarinstrumenten of
de vijfenveertig graden plaatsing van piano en stem. Zonder klankversterking
want het zaaltje is klein. Saai kaal maar ook intiem klein waar je spitsroede
moet wandelen tussen het publiek naar je werkterrein: loodrecht voor de piano
met zwevende handen waarin de energie van klankherkenning naar klankcreatie,
van herkenning naar omzetting in klank aangroeit tot aan de eerste toon, de
tweede paragraaf, de literatuur van een levend ritme woordloze schoonheid. Uit
de passionele piano van Lydie Lequeux.
Van Zeger Vandersteene ken ik geen gestalte. Alleen de stem
en een verre tenor tijdens een angstaanjagende Benjamin Britten. Ik noem hem
graag fręle en in die broosheid zo ontzettend geconcentreerd wanneer hij
haarfijn de klank aanblaast tot de mooiste gedichten die gezongen een rijker
leven krijgen. Dubbel rijker, want de stem van Zeger Vandersteene is een
hoofdstuk in de muziekliteratuur.
En wat doe je na zo’n ochtend? Een middag nagenieten in
een lege stad.
Aan het einde zeggen twee dames op hoge leeftijd waggelend en steunend – net
voor me - dat ze alle twee prachtig waren. Zeker voor hun leeftijd. Je hoort er
hun jeugd nog goed in, zeggen ze. Is dat een compliment over de wat gebleven is
of een geruststelling dat niets vergaat?
(U kunt deze tekst ook nalezen in de periodieke Nieuwsbrief
van de Vriendenkring Conservatorium Oostende. Voor een prikje van € 4 wordt u
lid)
André Baert
01.05.2004
|